En kaygan plastik hangisi? Sürtünme katsayısına göre seçim

Kaygan yüzey ne zaman aranır

Kayganlık sorusu çoğu zaman bir sesle ya da bir izle gelir: gıcırdayan bir kızak, takılan bir kılavuz, ısınan bir yatak. Yağlamanın mümkün olmadığı ya da istenmediği yerde yükü düşük sürtünmeli bir plastik taşır. Föyde bu ihtiyacın karşılığı sürtünme katsayısıdır.

Ama en kaygan malzeme her zaman doğru seçim değildir. PTFE yumuşaktır ve sürekli yük altında yavaşça akar. Kayan bir yüzey hem kaygan olmalı hem yükü taşımalı hem de aşınmaya dayanmalıdır. Bu yazı önce sürtünme katsayısının nasıl okunacağını, sonra föy değerlerini, en son da hangi koşulda hangi malzemenin öne çıktığını anlatır.

Sürtünme katsayısı nasıl okunur

Sürtünme katsayısı, bir yüzeyi ötekinin üzerinde kaydırmak için gereken kuvvetin, yüzeyi bastıran kuvvete oranıdır. Birimi yoktur; küçük sayı daha kaygan demektir. Föydeki tek bir sayıyı okurken dört koşula bakın:

1. Karşı yüzey: Değer çeliğe karşı mı, aynı plastiğe karşı mı ölçüldü? Karşı yüzey değişirse sonuç değişir.
2. Statik mi, dinamik mi: Statik katsayı hareketi başlatmak, dinamik katsayı hareketi sürdürmek için gereken oranı anlatır.
3. Yağlama: Kuru mu, yağlı mı? Föy değerleri çoğunlukla kurudur; yağlama sonucu büyük ölçüde değiştirir.
4. Yük ve hız: Aynı malzeme farklı basınç ve hızda farklı sonuç verir.

Koşulu yazmayan bir sürtünme değeri, koşulu yazan bir değerle aynı tabloda sıralanmaz. Aşağıdaki tabloları bu yüzden ikiye ayırdık.

Koşulu belli olan değerler

Bu değerler üretici föylerinden alınmıştır; belirli bir partinin ölçümü değil, kılavuz değerdir.

Üç malzemenin değeri aynı karşı yüzeyle verildiği için sıralanabilir: PTFE en kaygan, PE 1000 ve PE 500 onu yakından izler. PE 500 değerinin kaynağı Röchling föyünün bir dağıtıcı kopyasıdır; üreticinin güncel föyüyle yeniden teyit edilene kadar bunu not ediyoruz.

Koşulu belli olmayan değerler

Aşağıdaki değerler Aydınlar teknik föylerinden gelir ve "bilgi amaçlı"dır: dış kaynakla teyit edilmedi, ölçüm koşulu yazmıyor. Kaba bir fikir verir, sıralama için kullanılmaz.

POM-C, PET ve PA 6 G kaynaklarda kayma özelliği iyi malzemeler olarak anılır; ama bu üçünü PTFE ve PE 1000 ile aynı sayısal tabloya koyamıyoruz. Kayar parçada bu malzemeleri seçerken karşı yüzey ve yağlama koşulunu üreticinin föyünde arayın.

Dolgulu PTFE türleri

Aydınlar föyü dolgulu PTFE türleri için statik ve dinamik katsayıyı ayrı verir (hepsi bilgi amaçlı):

Dolgu sürtünmeyi biraz artırır, ama yük altındaki şekil değişimini belirgin biçimde azaltır. Kodların ne anlattığını ve dolgunun yük davranışına etkisini dolgulu PTFE kodları yazısında anlattık.

Kayganlık tek başına yetmez

Kayan bir parçada üç özellik birlikte çalışır:

• Sürtünme: Enerji kaybını, ısınmayı ve hareketin akıcılığını belirler.
• Yük taşıma: Yüzey basıncı altında malzeme ezilmemeli, akmamalıdır. Saf PTFE'nin elastisite modülü 400–700 MPa, PE 1000'inki 700 MPa, POM-C'ninki 2800 MPa'dır (tipik, ISO 527).
• Aşınma: Sürekli kayan yüzey zamanla incelir. Aşınma için föylerde karşılaştırılabilir bir sayı yok; kaynaklar PE 1000'i polietilen serisinde aşınma direnci en yüksek sınıf olarak anar.

Bu üçlüden pratik bir sonuç çıkar. Konveyör kızağı, kılavuz ve aşınma plakası gibi geniş, düşük basınçlı kayma yüzeylerinde PE 1000 çoğu zaman en dengeli seçimdir. Kızak işinin ölçütleri zincir kızağı yazısında. Yüksek yük ve basınç altında kayan küçük parçalarda dolgulu PTFE ya da POM-C düşünülür. Aşınmayı öne alan seçim aşınmaya dayanıklı plastik yazısında.

Ne zaman hangisi

Bu tablo kılavuzdur; parçanızı deneme ve tasarım doğrulamasıyla kesinleştirin. Malzemeleri yan yana koymak için karşılaştırma aracını kullanabilirsiniz.

Stok ve sipariş

PTFE beyaz levha (2–60 mm) ve çubuk (Ø 8–300 mm) olarak; PE 1000 siyah, beyaz ve yeşil levha (1–100 mm) ve çubuk (Ø 20–200 mm) olarak stok ölçü aralığında. PE 500 yedi renkte, yalnız levha. Levhayı en ve boyda ebatlarız, çubuğu şerit testereyle boyda keseriz. Parça işlemiyoruz. Değer tabloları PTFE, PE 1000, PE 500, PET ve POM-C sayfalarında. Ölçünüzü PTFE için teklif formuna yazabilirsiniz; teklif yanıtı 1 iş günüdür.

Kaynaklar

• AKU Plastics saf PTFE teknik veri föyü, 2025 (dinamik sürtünme, çeliğe karşı).
• Röchling PE 1000 broşürü, ASTM fiziksel özellikler tablosu (sürtünme).
• Röchling PE 500 ASTM veri föyü, dağıtıcı kopyası (sürtünme; ikincil).
• Röchling ve Ensinger föyleri (elastisite modülleri); Japonya Floroplastik Sanayi Birliği tablosu (ikincil).
• Aydınlar Makina Metal teknik föyleri (bilgi amaçlı sürtünme değerleri).