Plastik levha ve çubuk nasıl depolanır?

Depoda geçen süre

Yarı mamul plastik çoğu zaman alındığı gün kullanılmaz; haftalarca, bazen aylarca atölyede bekler. Bu süre içinde nasıl durduğu, kesime ya da işlemeye geldiğinde nasıl davranacağını etkiler. Eğilmiş bir levha düz bir parça vermez, uzun süre güneş görmüş bir yüzey rengini kaybedebilir, nem almış bir poliamid ölçüsünü değiştirir.

Ensinger'in yarı mamul plastikler için verdiği genel kural da bu yöndedir: levha düz, çubuk ve boru uygun bir destek üzerinde, olabildiğince geniş temas yüzeyiyle saklanmalı ki malzeme kendi ağırlığıyla ya da ısıyla şekil değiştirmesin. Bu yazı o kuralı malzeme malzeme açar. Depolama dışındaki konulara (işleme, montaj) girmez.

Levha neden eğilir

İki sebep vardır: kendi ağırlığı ve sıcaklık. Plastiğin rijitliği metale göre düşüktür ve sıcaklık arttıkça daha da düşer. Kenarlarından ya da birkaç noktadan desteklenen bir levha zamanla ortasından sarkar; sıcak bir depoda bu daha hızlı olur. Eğilen levha düzeltilmeye çalışıldığında iç gerilme kalabilir.

Rijitlik malzemeden malzemeye çok değişir. Föylerdeki çekme elastisite modülleri (tipik, DIN EN ISO 527):

PE 1000 POM-C'den yaklaşık dört kat daha esnektir. İnce ve uzun bir PE 1000 levha, aynı ölçüdeki POM-C levhadan çok daha kolay sarkar. Polietilen serisini depolarken bu yüzden ekstra özen gösterin.

Levha depolama kuralları

• Düz ve tam destekli zemin. Levhayı palet ya da düz bir platform üzerinde yatay tutun. Paletin tahta aralıkları ince levhada iz bırakabilir; arada düz bir taban levhası kullanın.
• Dik saklamayın. Duvara dayalı levha zamanla eğilir. Dik saklamak zorundaysanız kısa süre için ve tam yüzeyle dayanacak biçimde yapın.
• Ağırdan hafife, büyükten küçüğe. Büyük ve kalın levhaları alta, küçük ve ince levhaları üste koyun; küçük parça büyük levhanın üstünde nokta yük oluşturmasın.
• Isı kaynağından uzak. Fırın, ısıtıcı ve güneş alan pencere önü levhada tek taraflı ısınma yaratır; tek taraflı ısınan levha eğilir.

Çubuk depolama kuralları

• Sık destek. Çubuğu yatay, sarkmayacak sıklıkta destek noktası olan bir sehpada ya da konsolda saklayın. İnce çaplı uzun çubuk en çok sarkan formdur.
• Yuvarlanmayı önleyin. Çubukları oluklu destek ya da kamalarla sabitleyin.
• Kısa parçaları ayrı tutun. Kesilmiş kısa parçaları kutu ya da bölmede, malzeme adıyla etiketli saklayın.

Güneş ve hava koşulları

Ensinger, güneş ışınımının (UV), havadaki oksijenin ve nemin malzeme özelliklerini kalıcı olarak etkileyebileceğini, yarı mamullerin uzun süre doğrudan güneşe ve hava koşullarına bırakılmaması gerektiğini yazar. Açık alanda, branda altında ya da güneş alan bir rampada uzun süre bekletmeyin.

Renk burada fark yaratabilir. PE 100 için teknik föy, siyah renkte UV dayanımını olumlu, beyaz renkte olumsuz verir (bilgi amaçlı, Aydınlar teknik föyü). Bu bir kullanım bilgisidir; depoda her renk gölgede tutulmalıdır. Renklerin anlamı naturel renk ne demek yazısında.

Poliamid: nem kontrolü

PA 6 ve PA 6 G ortamdaki nemi alır; nem aldıkça ölçüsü büyür, sertliği ve dayanımı düşer. Standart iklimde (23 °C, %50 bağıl nem) PA 6 G'nin denge su emilimi %2,2–2,8'dir (tipik, Röchling ve STAUB). Depolamada:

• Malzemeyi ambalajında, kuru ve kapalı bir ortamda tutun.
• Islak zemin, açık kapı önü ve yoğuşma olan alanlardan uzak durun.
• Dar toleranslı parça işlenecekse, malzemenin işleneceği ortamın nemiyle dengeye gelebileceğini hesaba katın.

Nem davranışının tamamı poliamid nem çeker mi yazısında; malzeme verileri PA 6 ve PA 6 G sayfalarında.

Ölçü kontrolünden önce bekleyin

Plastik sıcaklıkla belirgin biçimde uzar ve kısalır. Lineer ısıl genleşme katsayısı PE 1000'de 150–230, POM-C'de 110, PA 6 G'de 80 µm/(m·K)'dir (tipik, Röchling). Soğuk bir araçtan ya da depodan gelen levhayı hemen ölçerseniz, ortam sıcaklığındaki ölçüsünden farklı bir değer okursunuz. Ölçü kontrolünden önce malzemenin atölye sıcaklığına gelmesini bekleyin. Hesap mantığı plastiklerde ısıl genleşme yazısında.

Kesilmiş parçaları etiketleyin

Kesilmiş parçalar levhadan ayrılınca kimliğini kaybeder. Beyaz POM-C, beyaz PA 6 ve beyaz PET yan yana durduğunda gözle ayırt etmek zordur. Her parçayı ya da her kutuyu malzemenin genel adıyla etiketleyin. Malzeme verileri POM-C ve PE 1000 sayfalarında.

Teslim ve kesim

Levhayı en ve boyda, çubuğu boyda keseriz. Parça işlemiyoruz; ham malzemeyi ölçünüze kesip göndeririz. Depo alanınız sınırlıysa malzemeyi tam levha yerine ihtiyacınız olan ebatlarda almak da bir seçenektir; kesim kuralları ölçüye kesim sayfasında, stok kalınlıkları plastik levha sayfasında. Ölçünüzü PE 1000 teklif formuna yazın; teklif yanıtı 1 iş günüdür.

Kaynaklar

• Ensinger sık sorulan sorular sayfası, ürün taşıma ve depolama bölümü (erişim 2026-11-03): düz ya da destekli depolama, güneş ve hava koşullarından koruma.
• Röchling teknik veri föyleri: PE 300, POM-C, PA 6 G (elastisite modülü, ısıl genleşme, su emilimi); Ensinger PE 1000 ürün sayfası; STAUB döküm poliamid 6 föyü.
• Aydınlar teknik föyü: PE 100 UV dayanımı (bilgi amaçlı).