Tampon, stoper ve darbe takozu için hangi plastik?

Hasarla gelen soru

Tampon ve stoper sorusu çoğu zaman bir hasarla gelir: ezilip biçimini kaybeden bir lastik, çarptığı yeri çizen bir metal stoper ya da çatlayan bir plastik blok. Metal ile kauçuk arasında kalan bu işlerde mühendislik plastiği iyi bir ara seçenektir. Hangi plastiğin seçileceği ise parçanın çarpmayı yumuşatması mı, hareketi kesmesi mi gerektiğine bağlıdır.

"Tampon" ve "stoper" çoğu zaman aynı parça için kullanılır, ama iki ayrı iş anlatabilir. Bir tampon çarpmayı yumuşatır; enerjiyi biraz esneyerek karşılar. Bir stoper hareketi belirli bir noktada keser; orada ezilmemesi, konumu kaydırmaması gerekir. Bu iki iş malzemeden farklı şey ister. Parçanın işlenmesi bu yazının konusu değil; malzemesi konusu.

Çarpan yükte ölçütler

1. Darbe tokluğu: Parça çarpma anında çatlamamalı. Föyde çentikli ve çentiksiz darbe dayanımına bakılır.
2. Rijitlik ve basma: Parça yük altında ezilmemeli. Föyde elastisite modülü ve akma gerilmesine bakılır.
3. Yüzey sertliği: Çarpan yüzeyde iz kalmaması ve karşı parçanın korunması. Föyde Shore D'ye bakılır.
4. Ortam: Nem, soğuk, yağ.

Üç adayın föy değerleri

Değerler üretici föylerinden alınmıştır; belirli bir partinin ölçümü değil, kılavuz değerdir.

Kaynaklar: PE 1000 için Röchling ve Ensinger; PE 500 için SIMONA ve Röchling; PA 6 G için Röchling, Ensinger ve STAUB.

PE 1000: çarpmayı karşılayan tampon

PE 1000'in güçlü olduğu yer darbedir. Çentiksiz deneyde kırılmaz ve çentikli tokluğu kendi sınıfı için tanımlanmış yöntemle 100 kJ/m²'nin üzerindedir. Kaynaklar onu polietilen serisinde darbe tokluğu en yüksek sınıf olarak anar. Elastisite modülü düşüktür; çarpma anında biraz esner ve bu esneme darbenin bir kısmını karşılar.

Neredeyse hiç nem almaz; ıslak ve yıkanan ortamda değerleri değişmez. Soğukta tokluğunu korur.

Sınırı yumuşaklığıdır. Sürekli yük altında ya da her çarpmada aynı noktaya gelen yüksek basınçta PE 1000 zamanla ezilir ve iz alır. Konumu milimetre hassasiyetiyle belirleyen bir stoper için uygun değildir.

PA 6 G: hareketi kesen stoper

PA 6 G kuru hâlde PE 1000'den çok daha rijittir: elastisite modülü yaklaşık beş kat, akma gerilmesi yaklaşık dört kat yüksektir. Sert yüzeyi (Shore D 83–85) çarpmada daha az iz alır. Hareketi kesin bir noktada durdurması gereken stoper ve dayama parçasında PA 6 G öne çıkar.

İki dikkat noktası var. Birincisi çentik: PA 6 G çentiksiz deneyde kırılmaz, ama çentikli darbe değeri düşüktür. Keskin köşe ve ani kesit değişimi darbe anında çatlağın başladığı yer olabilir; köşelerin yumuşatılması tasarımcının değerlendireceği bir önlemdir. İkincisi nem: nem aldıkça PA 6 G'nin rijitliği düşer, tokluğu artar ve ölçüsü büyür. Darbe değerlerinin nasıl okunduğunu darbeye dayanıklı plastik yazısında anlattık.

PA 6 G kalın levhada (10–300 mm) ve büyük çaplı çubukta stok ölçü aralığı geniştir. Büyük ve kalın bir darbe takozu için bu bir avantajdır; takoz, çubuktan istediğiniz boyda kesilir. Çap aralıkları plastik çubuk sayfasında.

PE 500: arada bir seçenek

PE 500, PE 1000'den biraz daha rijit ve serttir; çentiksiz deneyde o da kırılmaz. Çentikli darbe değeri için doğrulanmış bir sayımız yok; bu yüzden darbe açısından PE 1000 ile sayısal olarak karşılaştırmıyoruz. Darbenin orta düzeyde olduğu, renk seçeneğinin işe yaradığı tampon ve koruma plakalarında düşünülür: stoğumuzda yedi renkte levha olarak bulunur (2–150 mm).

Daha fazla esneklik gerekiyorsa

Bu üç malzeme sert plastiklerdir. Tamponun belirgin biçimde esneyip geri dönmesi, yani bir yay gibi çalışması gerekiyorsa kauçuk ya da elastomer gibi başka bir malzeme sınıfı gerekir. Bu malzemeler stoğumuzda yok ve verilerini yayımlamıyoruz. Sert gruptaki malzemelerin sertliğini karşılaştırmak için Shore D yazısına bakın.

Ne zaman hangisi

PE 1000 ile PA 6 G arasındaki genel karar PE 1000 mi PA 6 G mi yazısında. Bu tablo kılavuzdur; parçanızı deneme ve tasarım doğrulamasıyla kesinleştirin. Malzemeleri yan yana koymak için karşılaştırma aracını kullanabilirsiniz.

Tampon ve stoper için malzeme nasıl istenir

Levhadan blok, çubuktan disk keseriz; takoz da çubuktan istediğiniz boyda kesilir. Parça işlemiyoruz; delme, havşa ve pah işlemi yapmıyoruz. Kesim kuralları ölçüye kesim sayfasında.

Örnek satırlar: PE 1000 levha, siyah, 50 mm, 150 × 300 mm, 4 adet. PA 6 G çubuk, sarı, Ø 100 mm, 80 mm boy, 6 adet. Değer tabloları PA 6 G, PE 1000 ve PE 500 sayfalarında. Ölçünüzü PA 6 G için teklif formuna yazabilirsiniz; teklif yanıtı 1 iş günüdür.

Kaynaklar

• Röchling PE 1000 teknik veri föyü, 2025 (darbe, su emilimi); Ensinger PE 1000 ürün sayfası (modül, akma, sertlik, çentiksiz darbe).
• SIMONA PE föyü (PE 500 modül, akma, sertlik, çentiksiz darbe, sıcaklık); Röchling PE 500 föyü (su emilimi).
• Röchling PA 6 G föyü, Ensinger döküm poliamid föyü, STAUB AG döküm poliamid föyü.
• DIN EN ISO 179 ve DIN EN ISO 11542, darbe deneyleri.
• Stok bilgisi: Aydınlar Makina Metal.